Rafał Markiewicz

Świat VUCA – modny termin czy trafna diagnoza? Jak postępować?

Świat VUCA – modny termin czy trafna diagnoza? Jak postępować?

Termin VUCA pochodzi od słów: volatility (zmienność), uncertainty (niepewność),complexity (złożoność) i ambiguity (niejednoznaczność). Opisuje on cztery rodzaje wyzwań z którymi przychodzi nam się mierzyć we współczesnym świeci. Mało kto wie, że nie powstał on w ciągu ostatnich paru lat, ale już w roku 1987. Niemniej to właśnie obecnie można często się natknąć na alarmujące artykuły i wpisy mówiące o tym jak świat VUCA wywróci nasze życie. Mało kto jednak wyjaśnia co ten „świat” w praktyce oznacza.

Rafał Markiewicz - coach - coaching - rozwój - osobisty - VUCA - świat VUCA
Image by Jörg Möller from Pixabay

Świat VUCA brzmi szumnie – zasada wesołego miasteczka

Te cztery litery z niepokojąco brzmiącym ich rozwinięciem: zmienność, niepewność, złożoność i niejednoznaczność są świetną marketingową dźwignią różnego rodzaju działań, projektów, wystąpień i konferencji. Wystarczy wziąć dowolną branżę, wpisać jej nazwę na początku zdania, a potem tylko dodać dopisek o świcie VUCA i już mamy hit konferencyjny, czy szkoleniowy. Poniżej wymyślone przeze mnie przykłady:

  • Zarządzanie ludźmi w zmiennym, niepewnym, złożonym i niejednoznacznym świecie – szkolenie menedżerskie (a tak naprawę typowe szkolenie z zarządzania zespołem)
  • HR w czasach VUCA – jak zwinnie radzić sobie w niepewnym świecie! – konferencja dla branży HR (taka sama jak co roku, ale z dramatycznym tytułem)
  • Klient w świecie VUCA – strategia zdobycia i utrzymania nieprzewidywalnego klienta – wystąpienie na konferencji, de facto promujące oprogramowanie CRM

Idealnie działa tutaj zasada wesołego miasteczka – trzeba umiejętnie grać na poziomie strachu i ciekowości klienta. Dzięki temu kiedy opuszcza on wesołe miasteczko, aż buzuje w nim od emocji. Ważne tylko, aby nie przegiąć ze strachem, no i bezpiecznie zakończyć przejażdżkę na karuzeli. Powyższe przykłady najpierw nieco straszą, a potem finalnie oferują „złote rozwiązania”.

Zresztą same cztery litery też działają na wyobraźnie. Być może część z was pamięta jeszcze reklamę proszku z systemem TAED. Wystarczyło tylko napisać, że proszek „to” ma i ten tajemniczy dla większości klientów skrót już podnosił atrakcyjność produktu.

Podsumowując zaryzykowałbym bym stwierdzenie, że sam termin „VUCA” nie jest tylko chwytem marketingowym, ale mimo to często jest właśnie w tym charakterze używany.

VUCA – cztery wyzwania

Nie sztuką jest wymienić cztery wzywania składające się na ten termin, jednak większość dostępnych wpisów i artkułów nie wyjaśnia czym są te wyzwania i na czym polega ich charakter. Poniżej próba ich skrótowego przedstawienia. Opisuję na czym polegają i jakie skutki ze sobą niosą:

VOLATILITY (zmienność)

  • Szybkie zmiany przebiegające w chaotyczny sposób.
  • Brak możliwości określenia trendów lub wzorców postępowania.

Skutek:

  • Długofalowe i szczegółowe plany ulegają szybkiej dezaktualizacji.
  • Im dłużej planujesz, tym większa szansa na to, że twój plan będzie nieaktualny.

UNCERTAINTY (niepewność)

  • Na podstawie doświadczeń z przeszłości  trudno jest wnioskować o przyszłości.
  • Pojawiają się wyjątki od reguł, a nawet wyjątki od wyjątków.
  • Same reguły tracą na aktualności.

Skutek:

  • Mamy niską świadomość sytuacji i niskie rozumienie zdarzeń oraz problemów.
  • Trudno przewidzieć skutki podejmowanych działań.
  • Jeżeli chcesz być czegoś pewny w 100%,  to na 100% będziesz spóźniony.

COMPLEXITY (złożoność)

  • Nałożenie różnych obszarów i jednoczesny wpływ wielu czynników zewnętrznych.
  • Trudność w ustaleniu łańcucha przyczynowo-skutkowego działań i problemów.

Skutek

  • Dysponujemy tylko częścią danych lub możemy przewidzieć tylko niektóre zdarzenia.
  • Liczba i natura danych utrudnia proces decyzyjny.

AMBIGUITY (niejednoznaczność)

  • Niejasność sytuacji zwiększa szanse na błędne odczytanie sygnałów.
  • Mnogość znaczeń oraz brak wcześniejszych doświadczeń w danym obszarze.
  • Sytuacja, w której nie wiem nawet, czego nie wiem.

Skutek

  • Często działamy poza znanym terenem, poza swoją strefą komfortu.
  • Wzrasta ryzyko podejmowanych działań lub decyzje są hamowane w obawie przed ryzykiem.

VUCA Prime – cztery odpowiedzi na cztery wyzwania

Tak samo jak nie często wyżej opisane wyzwania są szerzej wyjaśniane. Również mało kto podaje opracowany przez  Boba Johansena, z Institute for the Future zestaw czterech umiejętności zwany „VUCA Prime”, który jest odpowiedzią na te wyzwania. Co prawda odnosił się on do czterech umiejętności menedżerskich, ale ja poniżej przedstawiam ich opis w bardziej życiowym (nie czysto menedżerskim) ujęciu:

Wyzawanie: volatility (zmienność)

Odpowiedź: VISION (Wizja)

  • Wizja mojego życia (jakie ma być) – zamiast szczegółowych planów na życie.
  • Znam oczekiwany efekt, mogę podążać różnymi drogami.
  • Latarnia morska w czasie burzy zmian i w dynamicznie zmieniającym się świecie. Dzięki niej odnajduje właściwy kierunek działań.

Wyzawanie: uncertainty (niepewność)

Odpowiedź: UNDERSTANDING (Zrozumienie)

  • Rozróżnianie tego co zależy ode mnie, od tego na co nie mam wpływu.
  • Świadomość „baniek informacyjnych” i umiejętność wyjścia poza nie.
  • Świat w Social Mediach, to nie świat realny – wyidealizowany i bez porażek, pełen pseudoekspertów.

Wyzawanie: complexity (złożoność)

Odpowiedź: CLARITY (Jasność)

  • Jasny system własnych wartości + klarownie zdefiniowane granice.
  • Świadomość siebie i swoich potrzeb.
  • Ukierunkowanie na decyzje i wybory spójne z tym jacy jesteśmy – integralne z nami.

Wyzawanie: ambiguity (niejednoznaczność)

Odpowiedź: AGILITY (Zwinność)

  • Zwinność, czyli umiejętność rozpoznawania sytuacji za pomocą eksperymentów.
  • Zamiast długich dyskusji i planów podejście „good enough”  i działanie, a następnie ocena rezultatu.
  • Strategia Wikingów – posiadanie planu nie wyklucza jego dynamicznych zmian i elastyczności.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce lub konfiguracji usługi. Więcej informacji

Poniższy wzór polityki cookies chroniony jest prawem autorskim, które przysługują IAB Polska. 1. Serwis nie zbiera w sposób automatyczny żadnych informacji, z wyjątkiem informacji zawartych w plikach cookies. 2. Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i przeznaczone są do korzystania ze stron internetowych Serwisu. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer. 3. Podmiotem zamieszczającym na urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu pliki cookies oraz uzyskującym do nich dostęp jest operator Serwisu Lemon Mint Rafał Markiewicz z siedzibą pod adresem ul. Lipowa 16c/8, 81-572 Gdynia 4. Pliki cookies wykorzystywane są w celu: a) dostosowania zawartości stron internetowych Serwisu do preferencji Użytkownika oraz optymalizacji korzystania ze stron internetowych; w szczególności pliki te pozwalają rozpoznać urządzenie Użytkownika Serwisu i odpowiednio wyświetlić stronę internetową, dostosowaną do jego indywidualnych potrzeb; b) tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy Serwisu korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości; 5. W ramach Serwisu stosowane są dwa zasadnicze rodzaje plików cookies: „sesyjne” (session cookies) oraz „stałe” (persistent cookies). Cookies „sesyjne” są plikami tymczasowymi, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki cookies przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika przez czas określony w parametrach plików cookies lub do czasu ich usunięcia przez Użytkownika. 6. W ramach Serwisu stosowane są następujące rodzaje plików cookies: a) „niezbędne” pliki cookies, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach Serwisu, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach Serwisu; b) pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach Serwisu; c) „wydajnościowe” pliki cookies, umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych Serwisu; d) „funkcjonalne” pliki cookies, umożliwiające „zapamiętanie” wybranych przez Użytkownika ustawień i personalizację interfejsu Użytkownika, np. w zakresie wybranego języka lub regionu, z którego pochodzi Użytkownik, rozmiaru czcionki, wyglądu strony internetowej itp.; e) „reklamowe” pliki cookies, umożliwiające dostarczanie Użytkownikom treści reklamowych bardziej dostosowanych do ich zainteresowań. 7. W wielu przypadkach oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym Użytkownika. Użytkownicy Serwisu mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu Użytkownika Serwisu. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej). 8. Operator Serwisu informuje, że ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronach internetowych Serwisu. 9. Pliki cookies zamieszczane w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i wykorzystywane mogą być również przez współpracujących z operatorem Serwisu partnerów. 10. Więcej informacji na temat plików cookies dostępnych jest pod adresem wszystkoociasteczkach.pl lub w sekcji „Pomoc” w menu przeglądarki internetowej.

Close