Odkąd sztuczna inteligencja zaczęła śmielej wkraczać w nasze życie, wiele osób nabrało przekonania, że oto nadchodzi rewolucja, która odciąży ich od podejmowania decyzji, planowania działań, a nawet od odpowiedzialności za własne życie. AI ma pomóc w pracy, biznesie, edukacji, zdrowiu, relacjach… tylko że często robi to z precyzją młotka próbującego naprawić delikatny mechanizm zegarka.
Z rozmów z klientami, znajomymi i obserwacji rynkowych mam wrażenie, że coraz częściej widzę dwa zjawiska:
- pierwsze – to przekonanie, że AI przejmie za nas odpowiedzialność oraz podpowie odpowiednie wybory i kierunek działania,
- drugie – to lęk przed pozostaniem w tyle, który skutkuje chaotycznym wdrażaniem kolejnych narzędzi i aplikacji, często bez refleksji, czy faktycznie odpowiadają na nasze potrzeby.
Oba podejścia, choć z pozoru przeciwstawne, mają wspólny mianownik: brak głębokiego przygotowania do współpracy z AI i brak świadomości, że efekty są wprost proporcjonalne do jakości wprowadzonego początkowego wkładu.
Dodatkowo rynek szaleje. Każdy kolejny kurs, narzędzie, webinar, newsletter obiecuje, że AI zaoszczędzi ci 17 godzin dziennie, zintegruje 128 procesów w Twojej jednoosobowej firmie i automatycznie odpowie na każde zapytanie klienta.
Brzmi pięknie, tylko że jeśli prowadzisz działalność z kilkoma klientami i nie wystawiasz 100 faktur tygodniowo, to automatyzacja na poziomie AI zintegrowanej z 12 bazami danych jest jak próba wkręcania śrubki łopatą – nieefektywna i czasochłonna.
Przy czym dla jasności, to nie AI jest winne, że wdrożenia nie działają. Winna jest iluzja, że narzędzie to rozwiązanie samo w sobie.
AI nie daje „głupich” odpowiedzi – tylko często dostaje niedojrzałe pytania
Zdarza mi się słyszeć, że AI jest „głupia”, „banalna”, „płytka” lub „bezużyteczna”. Gdy dopytuję, co konkretnie użytkownik przekazał AI i w jakim kontekście umiejscowił swoje pytanie, okazuje się, że… praktycznie żadnym. Zero informacji o sobie. Zero opisu sytuacji. Zero celów.
To tak, jakby oczekiwać, że terapeuta zrozumie cię po 30 sekundach rozmowy bez kontekstu, bez znajomości historii życia, wartości i celów. Ewentualnie wybrać się do konsultanta strategicznego i powiedzieć: „No to pan mi coś zaproponuje – ale nie wiem nic o swojej firmie, ani czego właściwie chcę.”
Od razu widać, że to podejście jest bez sensu. Tylko że AI nie zareaguje pukaniem w głowę – po prostu poda odpowiedź. Ogólną. Bez duszy. Bez sensu.
Mój sposób: najpierw głęboka autorefleksja, potem pytania
Aby AI było partnerem w podejmowaniu decyzji – zawodowych, życiowych, czy strategicznych – musi „znać” osobę, z którą pracuje. W moim przypadku oznacza to:
- zestaw wyników testów psychometrycznych (Gallup, FRIS, Insights, RMP),
- informacje o trzech najważniejszych dla mnie wartościach wraz z moją własną definicją każdej z nich,
- odpowiedzi na 20 pytań z osobistej mapy tożsamości,
- dane o ścieżce zawodowej, kompetencjach, kierunkach rozwoju i celach coachingowych.
Dzięki temu AI, z którym współpracuję, ma fundamenty do udzielania trafnych, szytych na miarę podpowiedzi, które są dopasowane do mojego stylu myślenia, działania i wartości.
AI w firmach – król chaosu na tronie z automatyzacji
To właśnie tu – w próbie wdrożenia AI do działania firm – zaczynają się największe absurdy i nieporozumienia. Widziałem to już wielokrotnie: firmy próbujące automatyzować procesy, których… nigdy formalnie nie zdefiniowały. Przedsiębiorcy wdrażający narzędzia, które mają „coś ułatwić”, choć nikt nie wie dokładnie co. Zespoły, które dostają nowe systemy AI, ale nie mają nawet podstawowej dokumentacji działań operacyjnych.
Jeśli nie wiesz:
- jak działa Twoja firma,
- jakie są Twoje kluczowe procesy i mierniki,
- jakie masz obecnie wyniki i dokąd chcesz dojść,
to AI nie będzie pomocnikiem. Będzie tylko dodatkowym bodźcem, który zwiększy chaos.
Bez jasno określonych wskaźników efektywności (KPI), procedur operacyjnych, strategii marketingowej i zdefiniowanej grupy docelowej – nawet najlepsze algorytmy nie poprawią efektywności działania. AI nie zrobi strategii za Ciebie. Może Ci w niej pomóc, ale dopiero wtedy, gdy dasz jej odpowiednie dane i kontekst.
AI jako lustro: nie pozna Cię lepiej, niż Ty znasz siebie (i swoją firmę)
Sztuczna inteligencja może być lustrem, filtrem i katalizatorem. Może pomóc w autorefleksji, organizacji myśli, a nawet w rozwoju zawodowym. Ale działa to tylko wtedy, gdy wcześniej zadbasz o dostarczenie jej pełnego obrazu – siebie lub firmy.
I nie chodzi tu o „techniczne dane”, ale o głęboki kontekst:
- Jakie są Twoje priorytety?
- Czym kierujesz się w podejmowaniu decyzji?
- Jaka jest misja i wizja Twojej firmy?
- Jakie masz ograniczenia czasowe, zasobowe, finansowe?
- Co próbujesz zmienić i dlaczego właśnie teraz?
Jeśli nie znasz tych odpowiedzi, nie jesteś gotowy na sensowne wykorzystanie AI.
Podstawowym błędem, który widzę zarówno u osób prywatnych, jak i w organizacjach, jest delegowanie na AI tego, co powinno być naszą odpowiedzialnością: myślenia, analizowania, priorytetyzowania. AI nie jest przewodnikiem. To asystent – i tylko wtedy, gdy Ty prowadzisz. Jeśli nie ustalisz kierunku, AI może cię „zaprowadzić” wszędzie. Ale niekoniecznie tam, dokąd chcesz dojść.
AI mówi „sprawdzam” – czy Ty wiesz, czego chcesz?
Nie bój się AI, ale nie traktuj jej też jak wyroczni. Bądź liderem własnego rozwoju osobistego i zawodowego. Pracuj nad sobą, poznaj siebie, zrozum swoją firmę i dopiero wtedy sięgaj po AI jako partnera. Wtedy jej odpowiedzi będą trafne, kontekstowe i naprawdę wspierające.
Bo AI to nie rewolucja. To ewolucyjna kontynuacja rozwoju tych, którzy wiedzą, kim są, dokąd zmierzają i po co robią to, co robią.
Jeśli tego nie wiesz, zapraszam najpierw do spotkania ze mną (oferta). Pomogę Ci to odkryć – tak, byś był swoim własnym przewodnikiem, a AI stała się Twoim realnym, dopasowanym i świadomie zasilonym asystentem.